Święty Mikołaj vs Caga Tio

W Polsce mamy Świętego Mikołaja, który 24 grudnia obdarowuje dzieci prezentami, za to w Katalonii dzieci mają swojego Caga Tio, czyli w wolnym tłumaczeniu „wydalającego” prezenty. To obok Caganera,
o którym wspominaliśmy tutaj, drugi symbol świąt w Katalonii, który dość zasadniczo różni polskie tradycje od tych katalońskich.

KTO TO JEST CAGA TIO?

Caga Tio to drewniany pieniek, którego nazwa wywodzi się od łacińskiego słowa tizon, czyli pochodnia. Taki pieniek wrzucano do ognia, by obdarowywał ciepłem i światłem. Symbolizował zatem to, co najważniejsze przy świętowaniu w rodzinnym gronie. Współczesny Caga Tio różni się odrobinę, zarówno wyglądem, jak i funkcją od legendarnej pochodni.

Obecnie to drewniany klocek na nóżkach, przyodziany w tradycyjną, katalońską czapkę. Taki stworek dokarmiany jest przez cały miesiąc słodyczami, które wydala 24 grudnia. Każdy Tio jest inny, zwykle w kilku rozmiarach, bowiem dzieci wyobrażają sobie, że rośnie on w miarę spożywania słodyczy. Przeważnie to rodzice dbają o to, by zamieniać drewnianego stworka na coraz większego, tak by dzieci widziały postęp w jego dokarmianiu.

GDZIE GO MOŻNA SPOTKAĆ?

Nie tylko w domach, ale również w przedszkolach czy szkołach. Przede wszystkim pełno go na marketach bożonarodzeniowych / link, które są bardzo popularne w całej Katalonii.

JAK DOKARMIAĆ?

Kiedy pod dach zawita drewniany Tio ustawia się go najczęściej w przedpokoju, a przed nim talerzyk, na którym dzieci układają ciasteczka, mandarynki czy banany. W nocy rodzice usuwają te przekąski. I tak do 24 grudnia, kiedy nadchodzi moment sprawdzianu, jak bardzo nasycił się Tio. Pod serwetą, którą przykrywa się tylną część Tio, rodzice dyskretnie umieszczają prezenty. 24 grudnia zaczyna się okładanie drewnianą pałką figurki na znak, że Tio powinien „wydalić” ze swego wnętrza podarunki. I takie okładanie trwa do momentu, aż pojawi się mandarynka i turron. Wszystko to odbywa się przy akompaniamencie przyśpiewki, którą zna każde dziecko w Katalonii.

Jeśli chcielibyście posłuchać, jak Viggo Mortensen wyjaśnia, na czym polega kataloński zwyczaj, zapraszamy do obejrzenia filmu.